ASSİ_açık.sosyal.sürdürülebilir.iletişim : Küçük Şeyler

29 Aralık 2015 Salı

Küçük Şeyler

hayat hep küçük şeylerden oluşur
sabahları günaydın, akşamları iyi akşamlar mesela
bazen bir kahve, bir gülümseyiş, bir selam
sizin için çok kolay ama başkası için anlamı büyük olan küçük şeyler

hayat hep hareketlerden oluşur
sabah uyanırız, kalkarız, giyiniriz
yeriz, içeriz, gezeriz, oynarız
bazen uzaklara dalar, bazen yanımızdakine gülümseriz
sizin için çok kolay ama bazılarımız için anlamı büyük olan hareketler

hayat hep bugünlerden oluşur
dün zaten bitti, yarın daha gelmedi
yaşamak bugün için var, belki de yarın yokuzdur
bazen dünü hatırlamaktan, bazen de yarını hayal etmekten
hep es geçiyoruz bugünü
sizin için bugünü yaşamak belki çok kolay ama bazılarımız bugünü hiç yaşamamış olmayı istedi

liste uzun, ben yorgunum, içinde senin olmadığın bugün de bitti

29 Kasım 2015

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)

YEREL ÜRÜN_ Sağlıklı yiyecek için yerel üreteci kayıt ağı oluşturuyoruz!

Merhabalar,

1999 yılında İstanbul'dan köye göç ederek başlayan yolculuğum hala devam ediyor. 2007 yılı bizim için İstanbul'a dönerek yeniden yapılanma sürecini başlattı.
Köy'de geçirdiğim yıllar bana köylünün şehirliden daha çok insiyatif sahibi olduğunu ama birtakım kanalları açmak için kendini yetersiz hissettiğini öğretti. O yıllarda SAC AYAGI Modeli olarak tanımladığım bir yerel sürdürülebilir kalkınma öngörüsü yazdım. Okuttuğum çoğu kişi çok idealist ve hayalci olduğumu yazdıklarımı gerçekleştirmek için en az 10 yıla ihtiyacım olduğunu belirttiler. Eğer 2002 yılını başlangıç sayarsak 6. yılımıza girdik.

6 yılda yapabildiklerimiz:
1. Sac Ayağı Modeli Tübitak'a kaydoldu.
2. Dünya Ekoköyler ağı projeyi okudu . Bu sayede Findhorn Vakfı'nın Ekoköy eğitimini alabildim.
3. Sac Ayağı modeli Leader Plus Yani Avrupa Yerel Kalkınma Programına kaydoldu.
4. Ispanya Asturias'dan projeyle ilgilendikleri haberi geldi. Asturias'a gittik ve gördük ki yazadıklarımız yapılmış yani hayal değilmiş. Üstelik nasıl yapılacağını da anlattılar.
5. Bildiklerimizi köylüye, yerel yönetime, üniversiteye anlattık.
6. Kendi projemize inandığımiz için yerel ürün için marka başvurusunda bulunduk ve logomuz onaylandı.
7. Köyde yeni zeytinyaği fabrikası inşaatı başladı.
8. Tariş bölgede organik zeytinyaği için sertifikalandırma başlattı.
9. Köylü marka başvurusunda bulunmaya başladı
10. ÇÖMÜ Ayvacık'da Aristo Meslek Yüksekokulu açtı.
11. Bir grup insan Ekoköy kurma girişimi için bölgeye geldi ve yerleşti. Imeceevi doğdu.
12. Buğday Derneği bölgeyle ilgilenmeye başladı ve arazi aldı.

Bundan sonra yapacaklarımız:
Kentten köye göç edicem ama nasıl olacak, diyenler
Organik tarım yapıcam ama nasıl diyenler,
Organik tarım yapıyorum ama sertifikam yok diyenler
Ürünüm tarlada kaldı yine perişanız diyenler
Ekolojik ürünüm var pazarlayamıyorum diyenler
Organik ürün çok pahalı nasıl alabilirim diyenler için

HEPİMİZ İÇİN _ Yerel ürün yerel pazar
"100 bin kişiden 1 YTL " kampanyası
Yerel üretici destekleme ağı ve sağlıklı besin için pamuk eller cebe!!

2. Herkes için Sürdürülebilirtarım eğitimi:
Dünyanın her ülkesinde var ama bir tek Türkiye'de öğretilemiyor. Türkçesi yok çünkü henüz çevrilmedi. Permakültür deyince perma ne ?? Nasıl yani ?? denilmesinden bıktık.
İngiltere'deki ve Avustralya'daki yetkililerle bağlantı kurduk.
Egitimleri Türkiye'de ve Türkçe vermek istiyoruz.
Herkes için ulaşılabilir olmalı....

Permakültür sürdürülebilir insan yerleşimlerinin tasarlanmasıdır. Hem felsefi hem de pratik bir yaklaşım olarak mikro klimaya uyumlu arazi kullanımı , fonksiyonel bitkiler, hayvanlar, toprak ve su yönetimi ile insan ihtiyaçlarının grift olarak ilişkilendirildiği yüksek verimli sistemlerdir.
Permakültür yaşadığımız çevre hakkında dikkatli bir düşünme , kaynaklarımızın kullanımı ve ihtiyaçlarımızı nasıl karşıladığımız hakkındadır. Amacı sadece bugün için değil gelecek kuşaklar için de sürdürülebilir sistemler yaratmaktır.

3. Logomuzu kullanarak yerel zeytinyağı ve ürün üretmek isteyen üreticilerle işbirliği yaparak projeye kalıcı kaynak oluşturmak istiyoruz.

4. Istanbul'da ve Çanakkale'de yerel ürün dükkanları açmak istiyoruz.

Tek tek hepinize ihtiyacımız var. El verecekler lütfen ad-soyad ve iletişim bilgisi vermeyi unutmayın!!!

Proje Dosyası

“SACAYAĞI PROJESİ”
“Sacayağı Eko-turizm ve Yerel Sürdürülebilir Kalkınma Projesi’ geleneksel olanı yaşayan değer olarak koruyarak gelecekte varolabilmeyi amaçlar.”

1.ADIM: MÜZE-KÖY EVİ ETNOĞRAFYA GALERİSİ
Köy Evi canlandırması

Mekan : Birebir olarak gerçek bir köy evinin restore edilerek, köylülerin geleneksel yaşam tarzını yansıtmak; kullandıkları tüm gereçleri, eşyaları, giysileri, halılarıyla kaybolmaya başlamış bir yaşam tarzını sergilemektir . Böylece köye gelen herkesin gerçek bir köy evini algılaması/hatırlaması sağlanır.
Bu müze-ev, projenin diğer ayaklarına da hizmet eden bir nirengi noktasıdır. Bu şekilde yaşayan , görünür ve toplumsal önemi olan bir merkezin yaratılması aşağıda belirtilen amaçlara da ulaşabilmeyi sağlar.
Amaç 1: Geleneksel üretim kalıplarını ve sürecini koruyarak katma değeri yüksek ekolojik tarım üretime ve el sanatlarına yönlendirmek, özgün yöresel temalı ürünleri kapsayacak bir marka yaratmak ve bu ürünleri satacak mecra oluşturmak.
Amaç 2: Gelen turisti ve medyayı bilinçlendirmek amacıyla bir bilgi merkezi gibi çalışmak; geleneksel bilgiyi arşivlemek , broşür ve kitap tasarlamak ve satışa sunmak, dia bankası ve dijital fotoğraf arşivi oluşturmak, Köy hakkında yazılmış kitap,tez ve bilgiyi derlemek ve kullanıma sunmak.
Amaç 3: 12 ay sürdürülebilir turizme katkıda bulunmak için yöreye özgü yapılan üretim aktivitelerine turistik katılımı sağlamak , Köy ve çevresinde bulunan arkeolojik mirası kullanılabilir ekoturizm araçları olarak tasarlamak ve sunmak.

Üretim Planı: Öncelikli olarak amaca uygun bir köy evinin saptanması ve satın alınması gereklidir/yada maliyenin el koyduğu evlerden biri bu amaç için tahsis edilebilir. Köy 1.derece sit alanı olduğu için evin restorasyon projesinin hazırlanması ve Çanakkale’de ki Anıtlar Yüksek Kurulu’na sunulması gereklidir. Projeye onay alındıktan sonra evin restorasyonunun yapılıp etnoğrafya galerisi, yerel turizm danışma merkezi ve ekolojik seyahat acentası olarak açılması.

Proje gerçekleşme süresi: 2 yıl

Proje maliyeti : Tahmini maliyet 90.000 EUR, kesin maliyetler belirlenme aşamasındadır.

Assos-Behram Köy Evi’nin mimari özellikleri:

Assos-Behram Evi , bugünkü Assos-Behram köyünde varolan ve Anıtlar Yüksek Kurulu’nca koruma altında olan 318 ev ‘den biridir. Bu evi önemli kılan evlerin yapımında kullanılan taşların 3000 yıldır kullanılıyor olmasıdır. Assos-Behram Evi tüm kuzey Ege’ye egemen olan yapı şeklinin bir yansımasıdır. Bu evde geleneksel bir yaşam sürdürülür ve yaşamın tüm evreleri doğayla içiçedir.

Assos-Behram Evi’nde ,eve yüksek duvarlarla çevrilen bir avludan girilir. Avlu girişleri genelde ahşap malzemeden olup hepsinin dış çengellerinde bir örgü ip vardır. Bu ip, Ev’de kimse yoksa dışarıdan düğümlenir. Düğümü gören eve girmez geri döner.

Avluda tuvalet, bahçede yemek pişirmeye yarayan bir ocak ve tastan bir ekmek fırını bulunur. Ayrıca bahçenin bir köşesinde ekili sebzeler vardır.Yaz veya kış hava güzelse herkes avludadır. Assos-Behram evi kışın çok soğukta ve yazın çok sıcakta içine girilen bir sığınaktır aslında ve yaz-kış dışarıyla olan 10 C ısı farkını korur .

Eve girildiğinde küçük bir sahanlık vardır. Ev’de kuzeye bakan karanlık bir odacık kiler olarak kullanılır. Girişteki büyük oda ana yaşam alanıdır. Bu odada mutlaka bir ocaklık ve etrafında mutfak eşyaları bulunur. Kışın soğukta yemek yapılan, yaşanılan ve gece olunca yüklüklerden indirilen yatakların serilip yatıldığı yer burasıdır. Eğer ev iki katlıysa, genelde üst kat yatmak için veya misafir odası olarak da kullanılabilir. Bu evlerde iki kat arası ahşap malzemeyle bölünmüştür. Bu evi kışın ısıtmak için kolaylık sağlar.

Bazı evlerin odalarının bir köşesinde uzaktan bakıldığında köşe dolabı gibi duran ahşap bir bölüm bulunur ki burası kışın banyo olarak kullanılır. Assos-Behram Evi’nde sedir, yüklükler ve sandık dışında mobilya bulunmaz . Yemekler yer sofrasında yenir.

Bugünün Assos’u Behram’ı benzersiz kılan milattan önce 3000 yılından bu yana kesintisiz sürdürülen yerleşimdir. Assos o zamanlar zengin bir şehirken bugün köy olarak varolmakta ama kabına sığamamaktadır.

II.ADIM: SÜRDÜRÜLEBİLİR YEREL KALKINMA İÇİN EKONOMİK DEĞER YARATMAK
Özgün ve organik ürünler için marka tasarımı ve üretimi
‘Antikçağ’dan bugüne geleneksel üretim’

Proje ve Amaç : Geleneksel üretim kalıplarını ve sürecini koruyarak katma değeri yüksek ekolojik tarım üretime ve el sanatlarına yönlendirmek, özgün yöresel temalı ürünleri kapsayacak bir marka yaratmak ve bu ürünleri satacak mecra oluşturmak.

Üretim Planı: Mevsime göre yapılan geleneksel üretimi takip etmek ve bunun için bir standartı olan üretim merkezleri yaratıp, üretim standartlarını belirlemek. Yaşanılan bölgenin üretim potansiyelinin saptanması ve katma değeri yüksek markalı ürün için denemeler yapmak. Sadece bu yörenin kaynaklarının kullanılmasını sağlamak ve organik sertifikalı tarımsal üretim için önayak olmak. Köylü kadınların evde kullandığı mevsimsel geleneksel üretimi, köy atölyesinde üretimi 12 aya yayarak kadınlara standartı ve markası olan üretimi yaptırmak. Mevsiminde peynir, reçel, yağ ,sabun, pekmez vb.. gibi

Standartı olan Üretim Atölyesi :
Geleneksel üretim atölye çalışması için köyde amaca hizmet edebilecek bir yapı oluşturulması ve köyden katılımcılığın artırılması ana hedeflerdir.
Ürünlerin satışı için gerek Müze-Köy Evi, gerekse üretim süresince aktif olacak atölye büyük şehirlerde belirlenecek satış noktaları ve internet kullanılır.

Özgün Ürünler Listesi Oluşturulması:
Mevsimlere göre üretilen ekolojik sertifikalı gıda ürünleri
Geleneksel metodlarla üretilmiş ve boyanmış çeşitli tekstil
Antikçağ’dan bugüne çizgiler taşıyan özgün tasarımlar(seramik,takı,ahşap...)

Proje gerçekleşme süresi : 2 yıl

Proje maliyeti : Tahmini maliyet 90.000 EUR ,kesin maliyetler belirlenme aşamasındadır.

III.ADIM: 12 AY SÜRDÜRÜLEBİLİR YEREL EKO-TURİZM ORGANİZASYONU
Yerel Turizm Danışma Merkezi ve Eko-turizm Acentası

Proje ve Amaçlar: Gelen turisti ve medyayı bilinçlendirmek amacıyla bir bilgi merkezi gibi çalışmak;
geleneksel bilgiyi broşür ve kitap olarak tasarlamak ve satışa sunmak,
köy hakkında bilgiyi derlemek ve
bu bilgiyi internet ortamında kullanıma sunmak,
12 ay sürdürülebilir eko-turizme katkıda bulunmak için yöreye özgü yapılan üretim atölyelerine turistik katılımı sağlamak,
Çevrede bulunan arkeolojik mirası kullanılabilir eko-tourizm aracı olarak tasarlamak ve sunmak.

Üretim Planı: Müze-Köy Evi ‘nde bir danışma merkezi yaratmak.
Öncelikle kaybolamaya başlamış olan geleneksel üretim bilgisini kayda geçirmek.
El sanatlarında kullanılan motifleri, kumaş dokumacılığını ,keçe imalatını ve kök boya kullanarak yapılan halı dokumacılığı canlandırmak için kadınları özendirmek .
Bölgede daha önce varolan seramik , ahsap oyuncak ve takı üretimi için görsel altyapı oluşturmak .
Köyün bugünkü en önemli ekonomik değerleri olan taş işlemeciliğini belgelemek ve bunu sanata yönlendirmek.
Mevsime göre yapılan geleneksel üretim atölyelerine turistik katılımı sağlamak amacıyla tanıtım ve reklam yapmak.
Oluşturulan yerel eko-turizm Danışma Merkezi’ni aynı zamanda eko-turizm acentası olarak kullanmak ve 12 ay sürdürülebilir eko-turizm politikaları oluşturarak dünyadaki benzerleriyle iletişim sağlayıp ortak organizasyonlar yapmak.
Bu acenta için gerekli ulusal ve uluslararası sertifikaların alınarak kuruma saygınlık ve güvenirlilik sağlamak.
Antik yolları canlandırmak ve yürümek ; Aleksandria Troas –Assos , Truva –Assos , Assos – Lamponia ve diğer varolan antik yolları saptamak ve canlandırmak.
Assos-Behram Antik Kenti Rehberlik Hizmetlerini uygulamaya koymak ; halen antik kente kazı yapan arkeologların eğittiği köy gençlerinin eşliğinde Assos-Behram gezisi yapılabilmesini sağlamak.

Mevsimine göre temalı turlar düzenlemek ve dünyada bu konuda faaliyet gösteren organizasyonlarla işbirliği yapmak; zeytin hasadı turları, Ege otları turları, vb gibi
Assos-Behram’da çıkarılan antik eserlerin sergilenmesi için bir Assos Müze’si oluşturulması yolunda kamuoyu yaratmak.
Assos-Behram’ın adı Aziz Pavlus ‘un buradan Midilli’ye geçişi nedeniyle İncil’de anılmaktadır. Bu nedenle Hristiyan aleminde ziyaret edilmesi gereken hac noktalarından biridir. Buraya yapılan hac turlarının organizatörlerini Müze-Köy Evi’nden haberdar etmek ve ziyaret edilmesini sağlamak.
Assos-Behram, Aristo’nun ilk felfese okulunu kurduğu yerdir. 5 senedir Assos-Behram’da Dr. Örsan Öymen tarafından Uluslararası Felfese Günleri organize edilmektedir. Uluslararası Aristo Felsefe Yaz Okulu kurmak için çalışmalar yapmak .
Assos-Behram hakkında İngilizce, Fransızca, Almanca yol ve antik şehir haritaları tasarlamak , üretmek ve satmak.

Proje gerçekleşme süresi : 4 yıl

Proje maliyeti : Tahmini maliyet 90.000 EUR , kesin maliyetler belirlenme aşamasındadır.

Ekler:
ASSOS-BEHRAM NERESİDİR VE NİYE KORUNMALIDIR?
Assos-Behram köyü, Assos antik kentinin 5.000 yıl sonraya kesintisiz olarak kendini sürdürmeyi başarabilen parçasıdır. Coğrafya olarak Çanakkale ilinin Ayvacık ilçesine bağlı, Midilli adasının karşı kıyısında ve deniz geçit yolunu kontrol eden stratejik konumuyla Edremit körfezinin kuzey batısında yer almaktadır ve Babakale – Küçükkuyu arasındaki kıyı seridi de kabaca Assos adıyla anılmaktadır.

Assos-Behram köyü bugün 1. derece kentsel sit alanı konumunda ve devlet koruması altındadır. Antik yerleşimin kuzey ,kuzey doğu yamacında konumlanmış ve Anıtlar Yüksek Kurulunun tescil ettiği 204 tane tane ev ve 4 adet de anıtsal yapı 3000 yıllık taşlar kullanılarak inşa edilmiştir ve bugün 3’de 1’i halen restore edilmemiş durumdadır.

Assos-Behram köyü , bu özelliklerinden dolayı sık olarak ziyaret edilen turistik bir yer olmasına rağmen bir sağlık ocağı ve doktor bulunmamaktadır. Neredeyse Ege’nin doğusu diye tabir edilen durumunun aslında dezavantaj gibi görünen avantajları vardır.

1.Bölgede zirai ilaçlama yapılmamaktadır. Tariş bu bölgede organik sertifikalandırma yaparak zeytinyağı almaktadır.
2.Assos-Behram’lı tarlasında ekonomik nedenlerden dolayı kimyasal gübre kullanmamaktadır. Bu yüzden ekolojik tarıma uygundur..
3.Değişime karşı tepkili olan orta yaşın üzerindeki halk, hala geleneksel köy yaşam tarzını koruyarak yaşamını sürdürmektedir.
4.Turizm sezonu olarak ifade edilen 3 ay –Temmuz-Ağustos ve Eylül* oldukça kısa bir dönem olduğu için turizm markalarına ve büyük otellere cazip gelmemektedir.
5.Her yönden yaklaşık olarak 20 km’ lik alanda herhangi bir sanayi kuruluşu ve büyük şehir bulunmamaktadır.
6. Milli Park olarak koruma altında bulunan Kazdağları’nın dış eteklerinde yer alarak korunması gereken endemik bitki ve hayvan türlerine ev sahipliği yapmaktadır.

Geleneksel olanı koruyarak, Assos-Behram’ı geleceğe taşıyabilmek için Assos-Behramlı’ya özgüvenini geri vermek, atadan yadigar üretiminden para kazanabilmesini sağlamak , bugünkü yaşlı kuşağın sürdürdüğü geleneksel yaşam tarzını Assos-Behram’ı ziyaret edenlere yaşayan değer olarak yansıtabilmek ve 12 ay sürdürülebilir turizmi oluşturacak etmenleri yaratmak gereklidir.

Bunu başarabilmek için bu proje 3 ayaklı olarak tasarlanmıştır . Her birimin birbirinden ayrı olarak ele alınması ve uygulanabilmesi , projeye herhangi birinden başlamayı olanaklı kılmakta ve finansal olarak her birinin diğerini desteklemesiyle de başarısızlık olasılığı riskinin düşürülmesi amaçlanmıçtır. Finansal kaynak yaratmadaki 3 değişik ekonomik model bir arada ve bağımsız çalışarak kurulan alternatif ekonominin etkin ve sürekli çalışmasını sağlar.

YEREL ETNOĞRAFYA MÜZESİ ; ‘BEHRAM KÖY EVİ’
‘Behram Köy Evi’ bu projenin can damarıdır ve yerel sürdürebilir kalkınma modeli için gerekli olan sürekli finansman girdisini sağlar. Evin her 3 ana amaç için de kullanılması bu evi yaŞayan ev-müze konumundan çıkarıp toplumsal gerçekliği olan bir kalıcı değere dönüştürecektir.

ASSOS-BEHRAMLI’NIN PROJEYE YAKLAŞIMI VE RİSKLER:
Assos-Behram’da sürdürelebilir bir ekolojik turizm ve yerel kalkınma projesi uygulamak için öncelikle bunun bir sosyal ekonomi yaratmak olduğunu kabul etmemiz gerekir. Bu sosyal ekonomi, Assos-Behramlı’lara, daha kaliteli bir hayatı yaşayabilmek için fırsat sunarken aynı zamanda çevremize, geleneksel kültüre ve varolan yerel ekolojik sisteme mümkün olan en az zararı vererek varolabilmelerini sağlar. Bu ekolojik ve kültürel değerlere saygılı ve etik sorumluluk taşıyan bir yerel sosyal ekonomik kalkınma modelini hedefler.

Projede bahsedilen geleneksel metodlarla yapılan özgün üretime marka yaratmak hadisesi de ancak yaşayan kültürel değerlere sahip çıkılarak oluşturabilir. Örneğin , bölgesel olarak çok önemli bir üretim gücü olan Tariş zeytin tarlaları için organik sertifikalendırma yapmakta ve tüm üretimi normal zeytinyağı toptan fiyatından daha pahalıya satın almaktadır.

Bu bilgiyle köye ilk geldiğimizde (2000 yılı) geleneksel taş baskı bir zeytinyağı üretim yeri kurup bunu yazın müze olarak kullanmayı düşündüşümüzü köye söylediğimizde nihayet turizmden başka bir şey düşünen, tarladaki malımıza değer katacak biri geldi deyip destek vermişlerdi. Bu girişim bürokratik nedenlerle Assos-Behram‘da gerçekleşemedi ama 2 yıl sonra Türkiye’nin ilk Zeytinyağı Müzesi olarak Küçükkuyu’da hayat buldu. Sadece 25 km ötede. Bu bize, bu bölgenin buna hazır olduğunu kanıtladı.

Ama, bu zeytinyağı için geçerli bir örnektir. Örneğin tarlalardaki incir ağaçlarından toplanan incir , tamamen geleneksel metodlarla kurutulmakta ve süt versin diye büyük ve küçük baş hayvanlara yedirilmektedir.

Yani bir ürünün kanıtlanmış başarısı henüz diğerine örnek olamamaktadır çünkü bunu yönlendirecek ve değerlendirecek bir merkez veya oluşum yoktur. Aynı sorun geleneksel el sanatlarında da kendini gösterir. Kadınların yaklaşık olarak yarısı turiste satmak için dantel ve/veya el işi yapar. Tamamen ticari yaklaşımla, satılabilir olduğunu düsündüğü malzemeyi köy içindeki tezgahlara verir ve bundan ancak cep harçlığı çıkarır. Çünkü ürettiği malzeme özgün değildir belirli bir markası, modeli ve üretim planı yoktur. Aynı nedenler zinciri kendini zeytinyağı sabunu yapımında ve beyaz peynir üretiminde de kendini gösterir. Bu kısır döngüyü kırmanın yolu köylülere para kazanabilecekleri yolu, taklit edebilsinler diye açık açık onlarla birlikte yaparak göstermekten geçer.

Assos - Behramlı’nın çevreye olan duyarlılığı, korumacı tavrı ve tutuculuğu sayesinde Köy bugünkü degerlerini sürdürebilmeyi başarmıştır. Ama var olan tüm üretimlerini maddi kaynaklara çevirememektedir. Bu yüzden evler ve tarlalar giderek artan oranda satılmaktadır. Ve genç nesil koruma altında olan alana yeni bir ev ekleyemediği için ikinci bir mahalle yaratılmıştır. Bu mahallede köyün geleneksel yaşam tarzı ve üretimi terkedilmeye başlanmıştır. Bugün yaşayan orta yaş kuşağın ölümüyle Assos-Behram sadece yazlık evlerden oluşan Adatepe gibi hayalet bir köy olacaktır. Çünkü yakın gelecek için turizm ve zeytinyağı’ndan başka kalıcı ekonomik değer yaratılamamaktadır.

Bölgede zaten varolan turizm potansiyelini ekolojik turizme yönlendirmek ise bize 12 ay boyunca sürdürülebilir bir turizm değeri olduğunu kanıtlayacaktır. Üstelik sadece denizin değil , tarihin, doğanın ve kültürel değerlerin de maddi değeri köylüye kanıtlanacaktır. Ve bunların hızlı tahribatının önüne ancak , bu değerlerden daha iyi para kazanmanın yolu açıldığında vazgeçilebilir. Tabii ki gelecek olan maddi başarı, bunun diğer köylerde de taklit edilmesine yol açacaktır ki bu da daha büyük bir başarıdır.

YEREL SOSYAL EKONOMİ BU YOLLA SÜRDÜRÜLEBİLİR VE DAHA DA İYİSİ TAKLİT EDİLEBİLİR.

Yerel Sosyal Ekonomi;
Çevremize yaptığımız etkiyi en aza indirger.
Çevresel ve kültürel farkındalık ve saygınlık kazandırır.
Varolanı korumak için kişisel maddi olanak sağlar.
Yerel halkın ekonomik güç edinmesini sağlar.

PROJE VERİMLİLİĞİNİ ÖLÇME:
Bu projenin gerçekleşmesi için verilen süreler ve başlangıç maliyetleri her bir birim için ayrı ayrı belirtilmelidir. Buna göre belirtilen sürenin sonucunda saptanan hedeflere ne ölçüde ulaşılabildiğimizi açıkça görebilmek için her 3 aylık sürenin sonunda durum değerlendirmesi yapmak ve aynı zamanda bir toplumsal kamuoyu yaratarak yaşayan değerleri özendirme mekanizması olarak kullanmalıyız. Bu şekilde oluşturulan karşılıklı iletişim sonucunda toplumun diğer kesimlerinden gelecek ilgi ve tepkiyi de ölçebilmek de projenin gelişimi için son derece faydalı olacaktır.

Nereden, nereye....

Nereden Nereye ……
1969’dan bugüne…..

Bütün hayatım , aslında yapmaktan başka çaremin olmadığı şeyleri kendi rızamla seçmeyi öğrenmekle geçti.
Ged
Öteki Rüzgar, Ursula Le Guin

20 Ağustos 1969’da İstanbul Florya’da doğdum. Şanslı bir çocuk olarak çocukluğum o günlerin Florya’sında bahçeli bir evde, kumsalda, denizde, komşu bahçelerde doğanın içinde geçti. Annemin hep dediği gibi köylü ruhluydum. Bahçe çapalamaktan, örgü kazaklardan, yemek yapmaktan zevk alan bir çocuktum. Daha sonra bu zevklere resim yapmak ve kitap okumak eklenecekti. Liseden mezun olduğumda hem mimar olmak istiyordum. Resim hocalarım tarafından hatırı sayılır bir yeteneğim olduğu ifade edilirdi ama ben 1 sene boyunca iç mimari kursuna gittiğim halde girdiğim yetenek sınavlarında başarılı olamadım. Annemin de desteği ile kendi ayaklarım üzerinde durabilmek için Bilkent Üniversitesi Politika Bilimi ve Kamu Yönetimi bölümünü 2. tercihim olarak yazdım ve kazandım. Üniversite yıllarım bugünde hala o yıllarda edindiğim arkadaşlıklarımı sürdürdüğüm kendim olma yolunda önemli yollar aldığım bir dönemdi. Hocalarımız arasında Ayşe Kadıoğlu , Nur Vergin, Ümit Cizre Sakallıoğlu, Hasan Köni, Metin Heper gibi isimler vardı.. O günlerde aşçı mı olsam yoksa Osmanlı tarihi yüksek lisansı yapsam mı acaba diye düşünürken son sınıfta çalışmaya başladım. Sağolsun eniştem benimle yaptığı uzun bir konuşmadan sonra beni ilk gerçek işime yönlendirdi. Alarko Hillside‘da Halkla İlşkiler personeli olarak işe başladım. Yine şanşlıydım. Müdürlerim Muzaffer Yıldırım ve Fem Güçlütürk’dü. Mezun olduktan sonra birbiriyle alakasız gözüken ancak bugün geriye baktığımda beni bugüne getiren değişik sektörlerde değişik işlerde çalıştım. Türkiye Hayvanları Koruma Derneği-WSPA ortak projesi Libearty Proje Sorumlusu, Habitat Fuarı Dış İlişkiler Asistanı, Tatilya Müşteri İlişkileri Şefi, Creative IQ Müşteri Temsilcisi, aile şirketimiz Gökdağ Sigorta ve Mercedes Benz bayiiliği Koordinatörlü’ğü, Eagle’s Flight organizasyon ve satış sorumlusu ….

Taa ki anneme akciğer kanseri teşhisi konulana dek. İşi gücü bırakıp tüm zamanımı onunla geçirdim. Ailesinde kanser hastalığı tecrübesi olanlar bunun ne kadar yıpratıcı, yorucu ve zor bir süreç olduğunu iyi bilirler. Rahmetliyi 6 ay sonra kaybettik ve ben hayatta herşeyin geçici olduğunu yaşadığımız hayatın ne kadar önemli olduğu gerçeğini yaşayarak öğrendim.

Bu farkındalık buraya kadar özetlediğim hayatımın yönünü değiştirmek için önemli bir yol ayrımında bulunduğum sonucunu getirdi.
İstanbul’daki evimi toplarken o güne kadar oluşturduğum kütüphanemi yanımda götürmek istemediğimi farkettim. Yaklaşık 3000 kitaptan olusan kütüphanenin bir kısmını hapishanedeki kadın ve çocuklara okuma yazma öğreten bir kuruma bağışlayarak, bir kısmını satarak –ki sattığım
Sahaf ‘Abla sen bu kitapları satan profesörün nesi oluyosun? diye sorduğunda saf saf kitaplar benim demiştim de adam bana abla ya senin de hiç aklın yok buradaki her bir kitaba vereceğin 3000 lirayla altın alsaydın şimdi zengindin demişti.’
Adam haklıydı hiç bu açıdan bakmamıştım.

Ve ben kendimi 30 yaşında Assos-Behramkale köyüne taşınmış buldum. Arkadaşlarım ve etrafımdaki herkes köyde yıkık bir ahır aldığım için deli olduğumu, gemileri yıkıp İstanbul’u bırakmanın sakıncalarını falan anlattılar. Büyük ihtimalle bunun geçici bir heves olduğunu bir süre sonra geri döneceğimi falan düşündüler. Ben onların zannettiği şekilde geri dönmeyeceğimi yolumu kalıcı olarak değiştirdiğimi biliyordum ama bugünü asla tahmin bile edemezdim.

Behramkale’de kiralayarak taşındığım ev, tavanında deliği olan son işçiliği bitmemiş bir taş evdi. Sahibi evi biz içindeyken evi bitirdi.Kış günü kolileri bir odadan bir odaya taşıyarak içi bitmemis bir eve taşınılmayacağını öğrendik. Aynı kış bazı arkadaşlarımın yaşasın Assos’dasın çığlığıyla her bayram ve tatilde bize misafir gelmeye başladığı yıldır taa ki ben hem çalışıp hem de evdeki misafirle ilgilenmekten yoruluncaya dek bu tempo devam etti. Madem bana geliyorlar bende pansiyonculuğa başlayayım deyince büyük bir kısmı elendi. Yıllar sonra Assos’dan taşınınca da bir kısmı bir daha hiç aramadı.

Behramkale köy hayatı deneyimlerimi ayrı bir yazıda anlatmak istiyorum çünkü başlı başına annemin bahsettiği köylü ruhumun kendini bulduğu aslıma rücu ettiğim bir dönemdir.

Aldığım yıkık taş evin restorasyonu hayat değistiren bir deneyimdi,
Ve diyorum ki asla ilk yaptığınız evde oturmayınız.
Çünkü hayalleriniz ile o evde yaşanacak hayat arasındaki pratik farklılık cebinizi oldukca hafifletebilir. Mesela yalıtımı yapılmış duvardan niye su girer? , Her türlü ölçüm cihazıyla defalarca ölçüldüğü halde tavan niye yamuktur? Su deposu niye evin tepesine konulmamalıdır, Şömine ile ocak arasındaki fark nedir?, Taş döşeme neden çöker? , Şimşek çakınca bilgisayar yanmasın diye ne yapılmalı ?, Ahsap kepenkler dışa doğru açılırsa ne olur? , Pergolayı monte ettiler ama taşa gelen kısımlar niye cilasızdı? gibi o anda aklınıza gelmeyen, mimarın da sizi uyarmayacağı birçok detay yarın öbürgün tekrar tekrar elden geçtiğinde ya bu yazlık evlerde çok masraflı diyenleri duyar gibi oluyorum.

Edindiğim bu tecrübe daha sonra 4 farklı taş evde değişik restorasyonlarla pekişti. Halihazırdaki taş eve nasıl 2. kat çıkılır?, Eski evin içine girmeden yapılması gerekenler, Anıtlar Yüksek Kurulu’na nasıl proje teslim edilir?, Tarihi eser restorasyonlarında mimar nasıl yönlendirilir? , İşçilik maliyetleri niye hesaplandığı gibi çıkmaz?, Niye iki farklı taş ustası kullanılır?, Köyde ev yaptırmak isteyen hangi görünmeyen maliyetleri de hasaba katmak zorundadır? gibi deneyimler oluştu.

Haa sahi ben Assos-Behramkale’ye niye yerleşmiştim? İnsaat öğrenmek gibi bir niyetim asla yoktu. Benim derdim kendi Café’mi açıp işletmek ve aşçılığını yapmak gibi bir gençlik tutkumu gerçeğe dönüştürmekti fakat hayat sürprizlerle doludur.

Café Lembas 2000-2006 yıllarında varoldu. Açıldığı zaman bölgedeki tek kahve ve sarap evi, ev yemeği yenebilecek tek mekandı. Diğerleri börek, gözleme ve balık lokantısından ibaretti. Günlerce expresso satabilmek için distribütörlerle uğraştık. Sorulan günde 100 bardak kahve satabilir misiniz sorusuna hayır dediğimiz için klasik Italyan experesso yapmayı öğrendim. Mekanı actıktan 6 ay sonra yılbaşı öncesi oldukça soğuk kış koşullarında gezmekten artık yorulmuş biri kapıda belirip Illy’den geliyorum ne olduğunu biliyorsunuz değil mi? diye sorduğunda, Nerdesin? 6 aydır seni bekliyoruz diye cevap verdiğimde kapıdakinin yüzündeki şaşkınlığı unutamıyorum. Şarap firmaları da ayrı bir dertti. Kargoyla şarap yollamazlar, sadece o markayı almazsan uğramaya bile değer görmezler. Yaptığımız gerçek mahzen ve seçiciliğimiz sayesinde menümüzde yaklaşık 25 değişik çeşit şarap bulundurabiliyorduk. İstanbul’da o sıralarda çoğalmaya başlamıs şarap evlerinde bu sayı 10’u geçmezdi. Belli bir süre sonra artan talep sonucu ev ve pansiyon işletmeye de başladık. Küçük Oteller kitaplarına girdik. Yine gelen talepler sonucu, peynir, zeytin, zeytinyağı, domates sosu, reçel üretip satmaya başladık.

Eeee ne oldu da köyü bırakıp Çanakkale’ye yerleştim simdi ona gelelim.
2002 yılında köye tam adaptasyonu sağlamışken, Yabancı misafirlerimin ısrarla ve sıklıkla sorduğu burada napıyosun? soruları kendi kendime soru sormaya başladığım bir süreci beraberinde getirdi. Ya hakketen ben burda napıyorum sorusuna cevap aramaya başladım.

Yaptığım işten son derece keyif alıyordum aslında çünkü köyün dinamikleri şehirle aynı değildir. Zamanınızı kendiniz ayarlamanız ve yaptığınız işin kurallarını kendiniz belirlemeniz gerekir . Gün içinde daha çok çalışıldığından, farklı mevsimlerde farklı işler yapıldığından, işin yoğunluğu neyi ne zaman nasıl yaptığınıza bağlı olarak değiştiği için aslında oldukça yorucu bir hayattır.

Şehirle köyü, şehirliyle köylüyü, köye gelen şehirliyi, köylünün şehirliye davranışını yaşayarak anladım. Ve oldukca basit olarak köye ve/veya kırsala giden iki çeşit insan var. Bunlardan biri köylüyü kesinlikle sevmiyor ve köylülüğü küçümsüyor diğeri ise köylüyle ve kendiyle barışık.
Köylüyle ve kendisiyle barışık olanlar da kabaca ikiye ayrılıyor. Bir grup köye ve/veya kırsala yerleşmeyi emeklilik projesi olarak tasarlayanlar_ ki sorduğum sizin Allah’la kontratınız mı var nereden belli emekli olacağınız?’ sorusuna coğunlukla anlamlı bir yanıt alamamışımdır. Diğeri ise arayış icinde olupta nereden başlayacağını bilemeyenlerdir. Çoğunlukla bu son gruptan insanlarla hala süregelen dostluklarım var ve birçoğu hayatını değiştirdi.

Diğer tespitim ise büyük şehirde yaşanan her türlü kriz köye/kırsala olduğundan daha büyük ve daha farklı yansıyor. Bu köyün/kırsalın kendi içindeki yaşam algısıyla olduğu kadar, devletin köyü ve köylüyü nasıl konumlandırdığıyla da bir o kadar alakalı.

Ben yine sehirli entellektüel saflığımla bir durum tespiti yapmak ve kendi cevaplarımı bulmak için gözlemlerimi yazmaya, benzer tecrübeleri araştırmaya ve okumaya başladım. Sonucunda Tübitak’a ve AB Kırsal Kalkınma Leader + platformlarına kayıtlı tek Türk kırsal kalkınma projesini 2004 yılında daha Türkiye AB yoluna resmi olarak başlamamışken yazıp bitirmiştim. O zamanlar Interreg projelerinin ve Leader+ programlarının Türkçe çevirileri bile yoktu. Merak edenler bu projeyi Sac Ayağı projesi ve/veya Trivet Project olarak www.kalicitarim.blogspot.com ’da bulabilirler.

O zamanlar bu proje için oldukca erken bir dönemdi. Şu anda buna benzer projeler üretilmekte ve hayata gecirilmekte. Fakat hala devletimiz bu tür genis kapsamlı kırsal kalkınma projelerinin önünü açacak gerekli yapılanmaları ve fiziksel dönüşümünü tamamlayamadığı için bütüncül bir yaklaşım mümkün olamamaktadır.

Ben kendi gelişimim açışından o zamanlarda sıkca sorulan ee sen bu projenin neresinden faydalanıp geçim sağlayacaksın sorusuna hala aynı cevabı vermekteyim.
‘Dünya yerelleşmeye doğru hızla ilerlemekte, bugünlerde iyice açığa çıkan kriz bunu daha da hızlandıracak. Daha çok insan yerelde yaşamak için hayat değiştirecek ve tersine göç artacak. Bu dönüşümü gerçekleştirecek insanların yardıma ihtiyaçları var ve ben bu karşılıklı iletişimi sağlayacak yapılanmayı kurmaya çalışıyorum. ’

Benim bahsettiğim kriz 2004 yılından beri hızla tırmanarak dünya çapında finansal bir krize dönüştü ve önümüzdeki yıllarda bunun ekonomik ve sosyal etkilerini birebir olarak hepimiz yaşamaya başlayacağız.

2004 yılında projemle Findhorn Vakfı’na Ekoköy Eğitimi için başvurdum ve kabul edildim. 2005 Mart ve Nisan aylarında İskocya’da aldığım bu eğitim farkındalıklarımı somutlaştırdı. Dünyanın pek çok yerindeki bir çok kişinin deneyimlerinden, örgütlenmelerinden (GEN_Global Ecovillage Network, Permaculture) haberim oldu. Yaşayarak öğrenilmiş deneyimlerin nasıl bilgiye dönüştüğünü kavradım. Aynı yıl İspanya Asturias’dan gelen bir e-posta sayesinde oraya gidip yazdıklarımızın hayal olmadığını ve 10 yılda nasıl gerçekleştirildiğini gördük ve yaşadık. Ama ne kadar anlatabildik ne kadar yol alabildik sorusuna cevabım ‘epeyce, ama hala yolun yarısına bile gelemedik’ diye cevaplayabiliyorum.

Edindiğim bilgi ve tecrübeyi içselleştirip kendimi en iyi ifade edebileceğim yolu bulmam neredeyse 4 senemi aldı.

Övgü Gökdağ, 10 Kasım 2008, Çanakkale

okuma listesi

Action Learning Manual, The Permaculture Academy of Britain
Backyard Composting, John Roulac
Bringing the Food Economy, Back Home Helena Norberg-Hodge
Companion Planting, Richard Bird
Earth Users Guide to Permaculture, Rosemary Marrow
Eco-economy, Lester Brown
Ecovillage Living, Hildur Jackson & Karen Stevenson
Ekin Sapı Devrimi, Masanobu Fukuoka
From Eco-Cities to Living Machines , Nancy Todd & John Todd
Introduction to Permaculture, Bill Mollison
Küçük Guzeldir, Schumaher
Li, Doğanın Dinamik Biçimleri, David Wade
Permaculture 2, Bill Mollison
Permaculture, Bill Mollison
Plants for Future, Ken Fern
Sharing Nature's Interest : Ecologicak Footprint as an Indicator of Sustainability, N. Chamber
Shifting Direction: From Global Dependance to Local Onterdependence , Helene Norbert-Hodge
Short Circuit: Strengthening Local Economies for Security in an Unstable World, Richard Douthwaite
Small is Beaituful - a study of economics as if people mattered, E.F Schumaher
Sustainable House, Michael Mobbs
The Case Against the Global Economy & for a turn towards the local, Jerry Mander & Edward Goldsmith
The Ecology of Commerce, Paul Hawken
The New Organic Grower, Eliot Coleman

ASSİ_açık.sosyal.sürdürülebilir.iletişim